Dünya Nükleer Güç’leniyor (2) …

Dünya NÜKLEER GÜÇ’LENİYOR!

NÜKLEER POLİTİKALARDA SON TRENDLER

RUSYA

Küçük hızlı reaktör atağı için yeni bir ortaklık kurdu

04 Ocak

Rus teknolojisi olan kurşun soğutuculu küçük hızlı reaktörleri ticari olarak geliştirmek üzere Rusya’nın devlet kurumu olan Rosatom ve  En+  arasında Aralık 2009 sonunda yeni bir ortaklık kuruldu. AKME Engineering adı verilen bu yeni ortaklıktan yapılan açıklamada ticari amaçlı 100 MWe prototip kurşun-bizmut soğutmalı hızlı reaktörün geliştirileceği ve 2019 yılında hazır olacağı bildirildi.

Nükleer teknolojide küçük reaktörler yakıt yükleme periyotları arasında çok uzun işletme sürelerinden dolayı özellikle ücra yerlerde yaşayanların enerji gereksinimlerini karşılamak ya da ücra endüstriyel tesislere doğrudan ısı ve enerji sağlamak üzere kurulabilme avantajına sahip.

Birleşik Arap Emirlikleri

Nükleer partner olarak Güney Kore’yi seçti

“Bu ortaklık 100 yıl sürer”

02 Ocak

Birleşik Arap Emirlikleri çok uzun zamandır beklenen nükleer ihale sürecini sonuçlandırarak güç reaktörlerini inşa etmek üzere partner olarak Güney Kore’yi seçti

Arap Emirlikleri Nükleer Enerji Şirketi (Emirates Nuclear Energy Corporation ENEC) Başkanı Khaldoon Al Mubarak “ Bu ortaklık 100 yıl sürer” şeklindeki çarpıcı açıklamasıyla  Güney Kore konsorsiyumunun kendi nükleer ideallerini gerçekleştirmek için en iyi seçim olduğunu vurguladı.

27 Aralık 2009

Güney Kore Elektrik şirketi (KEPCO) tarafından 20 milyar $ ihale bedeliyle tüm servisler dahil dört adet APR 1400 tipi reaktör kurulacak. İlk reaktörün 2017 de işletmeye alınması planlandı. Ancak yeri henüz belirlenmedi. Reaktörlerin kurulacağı yerlerin seçimiyle ilgili çalışmalar devam ediyor

Litvanya

AB’ye diyet! Ignalina kapandı

04 Ocak

İki üniteli Ignalina nükleer santralini kapatan Litvanya artık nükleer elektrik üretmiyor. Enerjide tamamen dışa bağımlı hale geldi.

Ignalia 2 nin Aralık 2009 da kapatılmasıyla, Rusya Çernobil kazasına yol açan reaktör tipi olan RBMK reaktörlerinin çalıştığı tek ülke olarak kaldı. Ignalia 1 ünitesi ise daha önce 2004 yılında kapatılmıştı Avrupa Birliği santralin tüm kapatılma (sökülme ve bertarafı) masraflarını karşılama garantisi verdi.

Rus dizaynı RBMK tipi reaktörlerinin AB ye giriş koşulu olarak kapatılmasıyla dışa bağımlı hale gelen Litvanya, 2018 yılında yeni tip nükleer santrallerini kurmayı öngörüyor.

ÇİN

Çin’in en son yeni reaktörünün temel atma töreni yapıldı

11 Ocak

Çin’de büyük hızla devam etmekte olan nükleer program çerçevesinde 21 projeden biri olan Ningde 3 reaktörünün temel atma töreni yaklaşık 500 kişinin katılımıyla yapıldı.

Ningde Nuclear Power Company Li Genel Müdürü Yinong açılış konuşmasında Ningde Nükleer Santralinin elektrik üretimi sayesinde yılda 12 milyon ton kömür kullanımından ve dolayısıyla da yılda 27 milyon ton karbon dioksit salımından tasarruf sağlanacağını belirtti.

Toplam dört üniteden oluşan Ningde santralinin yeni reaktörü halen inşaatları devam eden diğer iki reaktörün yanına kuruluyor. Ningde santralinin dört ünitesinin her biri 1080 MWe gücünde CPR1000 PWR tipinde. Yeni reaktörün bileşenlerinin %80 i Çinin yerli kaynaklarından sağlanacak.

HİNDİSTAN

Bir temel atma töreni haberi de Hindistan’dan

11 Ocak

Gujarat eyaletinde Hindistan Nükleer Güç Şirketi (Nuclear Power Corporation of India Ltd (NPCIL) ile partneri Larsen & Toubro arasındaki ortak girişim kapsamında nükleer güç santrallerinde kullanılacak olan çelik konstrüksiyon ve ağır komponentlerin imalatı için bir tesisin inşasına başlandı.  Tesisin temel atma töreni ortakların ve Hindistan Atom Enerjisinin önde gelen yöneticilerinin katılımı ile 9 Ocakta gerçekleştirildi.

NPCIL halen Hindistan’da toplam kapasitesi 4210 MWe olan 17 reaktör işletmekte. Ayrıca toplam kurulu gücü 3160 MWe olan 6 reaktör de inşa halinde.

…derken 25 Ocak’ta Rajasthan Atomic Power Project (RAPP) da yeni reaktörün kritik olduğu yani işletmeye alındığı haberi geldi. RAPP’ın bu altıncı reaktörü 220 MWe kapasitede PHWR tipi ve tamamen yerli dizayn.

RUSYA

Kalinin 4 reaktörünün kubbesi yerleştirildi

6 Ocak

Rusya’da Kalinin santralinde 4.reaktörünün güvenlik kabı kubbesinin tam gün süren “kaldırılması ve yerine oturtulması” operasyonu, enerji alanında çalışanların resmi bayramı olan “enerji günü’nde (22 Aralık) gerçekleştirildi. Kalinin 4 reaktörünün 2011 yılında üretime geçmesi planlanıyor

1000 MWe, V-320 VVER-1000 basınçlı su tipi bu reaktörün inşasına 1986 yılında ikizi olan 3 numaralı ünite ile birlikte başlamıştı. Ancak 4 numaralı ünitenin çalışmaları 1991 de askıya alınmış, 3 numaralı ünitenin çalışmaları da yavaş bir tempo ile devam ederek ancak 2004 yılında tamamlanabilmişti.

Kalinin 4 reaktörünün inşası 2007 yılında Rusya’nın nükleer programını hızlandırması kararıyla birlikte yavaşlayan tüm diğer nükleer projeler gibi yeniden ivme kazandı.

Volgodonsk 2 reaktörü üretime geçiyor

26 Ocak

Rusya’nın Volgodonsk nükleer santralinin ikinci reaktörü işletmeye alınmak üzere minimum güçte çalıştırılmaya başlandı. Yeni reaktör V-320 VVER basınçlı su tipi.

GÜNEY KORE

Reaktör ihracatı seferberliği hedefini daha da iddialı hale getirdi

13 Ocak

Güney Kore Ekonomi Bakanının açıklamasına göre, ülke  2030 yılına kadar 400 milyar $ değerinde 80 reaktör ihraç etmeyi amaçlıyor. Böylece Güney Kore, Fransa ve ABD nin ardından Rusya ile hemen aynı seviyeye gelerek, %20 katkı ile dünyanın nükleer alanda üçüncü büyük tedarikçisi durumuna gelecek.

Ayrıca Kore dizaynı reaktörleri daha verimli ve daha ekonomik hale getirmek üzere 400 milyar won (yaklaşık 356 milyon $) modifikasyonları için harcanacak.

2011 yılına kadar hem yerli hem de reaktör ihraç edilen ülkelerdeki projeler için 2800 yeni nükleer uzman yetiştirilmek üzere eğitim verilecek

ABD

Kentucky Eyaleti Komitesinden nükleer yasa geçti

14 Ocak

ABD nin kömür zengini Kentucy eyaletinde nükleer santral kurulmasına karşı moratoryumun kaldırılması için senatör  Bob Leeper tarafından bir yasa tasarısı hazırlandı. Son üç yıldır moratoryumun kaldırılması için kampanya yürüten senatörün hazırladığı yasanın ilgili komiteler tarafından onaylanmasıyla nükleere karşı yasak nihayet kalkmış oldu.

Kentucy eyaletinde federal hükümet tarafından 1984 yılında kabul edilen yasaya göre, yüksek seviyeli radyoaktif atıkları güvenli bir şekilde bertaraf edene kadar nükleer santrallerin kurulamayacağı kararı alınmıştı.

Florida Eyaleti

İki yeni reaktör askıya alındı

15 Ocak

Florida Power and Light elektrik şirketi,  eyaletin düzenleyici komisyonu (Florida Public Service Commission)  kararına kızarak Turkey Point’de  iki yeni reaktör ünitesinin ilavesi ile ilgili çalışmaları askıya aldı.

Florida’nın Turkey Point santralinde halen iki nükleer reaktör, iki fuel oil ünite ve bir de gaz ünitesi çalışmakta. Aynı yere iki ek yeni reaktör ünitesi yapımı gündemde idi.

Şirket; eyalet komisyonunun kararına “Düzenleme ve yatırım ortamını bozdukları  gerekçesiyle” tepki göstererek 10 milyar $ yatırımı iptal etti

BULGARİSTAN

Belene yeni nükleer santrali ile ilgili çalışmalar tekrar başlatıldı

14 Ocak

Bulgaristan Belene nükleer santrali projesini tekrar hayata geçiriyor. Hükümet kısa sürede danışman firmayı belirleyecek.

Bulgarian Energy Holding (BEH) Ocak ayının sonunda yeni bir değerlendirmeye girecek. Belene nükleer projesinin ekonomik olarak en uygunun seçimi için yeni bir danışman firma seçilecek. Danışman firma tarafından bir konsept oluşturularak yeni hisse sahipleri yapılanmasıyla yeni yatırımcıların dahil edilmesi sağlanacak. Bulgar devletinin % 20 oranında hissedar olması bekleniyor.

Belene için en son Rus VVER PWR tipi reaktör teknolojisi tercih edilmiş olarak görülüyor. AtomStroyExport ile bazı ana komponentler için kontrat yapıldı.

İSVEÇ

İsveç’te moratoryumun sonu.

Yeni nükleer santraller için düğmeye basıldı.

25 Ocak

İsveç’te yeni nükleer santral kurulmasını destelemek üzere mevcut yasa ve düzenlemelerin gözden geçirilmesi için çalışmalara başlandı.. Bu hareket geçen yıl “iklim değişikliği nedeniyle yeniden nükleer politikaya dönüş” eğiliminden sonra başladı.

Geçen yıl Şubat ayında koalisyon hükümetinin “iklim değişikliği gündemin odak noktasında, dolayısıyla nükleer güç İsveç elektrik üretiminde önemini sürdürecektir” şeklinde resmen açıkladığı politikasına Merkez Parti tarafından konsensüs sağlandı. Bu gelişme, İsveç’te yıllar öncesinin meşhur! referandumu ile “nükleer santralleri kademeli olarak kapatma- nükleer moratoryum” kararının da sonu oldu.

TAYVAN

Nükleer kapasitesini attırıyor

19 Ocak

Tayvan’ın elektrik talebinin %20 sini Chinshan, Kuosheng and Maanshan sitelerinde çalışmakta olan her biri ikiz toplam altı reaktör karşılıyor. Taipower,  halen işletilmekte olan bu altı reaktörünün kapasitesini arttırmayı ve 2025 yılına kadar yeni üniteler ilave etmeyi planlıyor.

Halen Lungmen’de inşaları gecikmeyle devam eden (ileri tip BWR) 2 ünitenin 2011 ve 2012 de tamamlanması ve ayrıca yeni bir ünite ilavesi planlanıyor

SLOVENYA

Yeni reaktör kurulması için müracaat yapıldı

29 Ocak

Slovenya’nın Krsko nükleer güç santralinde ikinci bir reaktör kurulması için GEN Energija tarafından ülkenin Ekonomi Bakanlığına müracaat yapıldı. Yeni reaktörün 1600 MWe kapasitede olması öngörülüyor. Eğer GEN Energija müracaatı parlamentoda kabul edilirse reaktörün 2020 ve 2025 arasında işletmeye alınacağı ve maliyetinin yaklaşık 5 milyar € olacağı tahmin ediliyor.

Slovenya’da halen çalışmakta olan 696 MWe Westinghouse PWR reaktörü Krsko, Hırvatistan ile ortak olarak her iki ülke Yugoslavya’ya dahil iken inşa edilmiş ve 1983 yılında şebekeye bağlanmıştı. İşletme ömrü 40 yıl olarak dizayn edilen reaktörün ömrünün 60 yıla uzatılması öngörülüyor. Santral Slovenya elektrik talebinin dörtte birini, Hırvatistan talebinin de beşte birini karşılıyor.

Yeni kurulacak olan reaktör tamamen Slovenya’ya ait olacak. Hırvatistan ise kendine ait olan 1000 MWe gücünde başka bir reaktörü Doğu Slovenya’da Sırbistan sınırına yakın bir sitede kurmayı planlıyor.

Ve TÜRKİYE

Rusya ve Türkiye tekrar görüşmelere başladı

14 Ocak

Türk hükümetinin nükleer santral ihalesini iptal etmesinin birkaç hafta sonra Rusya ve Türkiye nükleer santral kurulması konusunda işbirliği alanında ortak bir deklarasyon imzaladı.

Deklarasyon Moskova’da Rus Başbakanı Vladimir Putin ile Türk Başbakanı  Recep Tayyip Erdoğan arasındaki görüşmeler ardından Rus Başbakan Yardımcısı Igor Sechin ile Türk Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız tarafından imzalandı.

***

Hazırlayan: B. Gül GÖKTEPE

ÇNAEM

NÜKAD /Nükleer Alanda Kadınlar Türkiye

(WIN-Women In Nuclear Global)

Avrasya Bir Vakfı Danışma Kurulu Üyesi

Kaynaklar: IEA, EC, IAEA, WNA raporları, WNN, WNA, WIN bültenleri

Not: NUKPOL bültenlerindeki veriler yukarıdaki kaynaklardan alıntı olup bazı yorumlar yazara aittir. Kurumları bağlamaz